„Znalezione – nie kradzione” to mit. Zatrzymanie cudzej rzeczy może mieć konsekwencje

Powiedzenie „Znalezione – nie kradzione” nie ma pokrycia w przepisach. Jeśli znajdziesz telefon, portfel, rower lub inną wartościową rzecz, przekaż ją do Biura Rzeczy Znalezionych albo na policję. Liczne podobne przypadki odnotowywane przez policjantów pokazują, że nie wszyscy o tym pamiętają.

Co do zasady przedmiot, który do nas nie należy, pozostaje cudzą własnością. Zatrzymanie telefonu, plecaka czy portfela znalezionego na ławce może oznaczać popełnienie czynu karalnego. Inaczej może być wtedy, gdy okoliczności wskazują, że właściciel porzucił rzecz z zamiarem rezygnacji z własności - przykładem może być przedmiot pozostawiony w śmietniku. W pozostałych sytuacjach należy przekazać znalezisko właściwemu urzędowi lub policji.

Przywłaszczenie znalezionej rzeczy może zostać zakwalifikowane jako przestępstwo albo wykroczenie. W przedstawionej informacji granicę określono jako jedną czwartą minimalnego wynagrodzenia: gdy wartość rzeczy jej nie przekracza, sprawca odpowiada za wykroczenie. O winie i karze w obu przypadkach rozstrzyga sąd.

Art. 183 § 1 Kodeksu cywilnego nakłada na znalazcę obowiązek niezwłocznego zawiadomienia osoby uprawnionej do odebrania rzeczy. Jeśli nie wiadomo, kto jest uprawniony, albo nie jest znane jego miejsce zamieszkania, należy bezzwłocznie poinformować właściwy organ państwowy. Zgodnie z § 2 przepisy dotyczą także rzeczy porzuconych bez zamiaru wyzbycia się własności oraz zwierząt, które zabłąkały się lub uciekły.

Art. 284 § 1 Kodeksu karnego przewiduje za przywłaszczenie cudzej rzeczy ruchomej lub prawa majątkowego karę pozbawienia wolności do 3 lat. W przypadku mniejszej wagi albo przywłaszczenia rzeczy znalezionej, na podstawie § 3, możliwa jest grzywna, ograniczenie wolności lub pozbawienie wolności do roku.

Art. 119 § 1 Kodeksu wykroczeń dotyczy kradzieży lub przywłaszczenia cudzej rzeczy ruchomej o wartości nieprzekraczającej 420 zł. Grozi za to areszt, ograniczenie wolności albo grzywna. Zgodnie z § 4 sąd może także orzec obowiązek zapłaty równowartości ukradzionego lub przywłaszczonego mienia, jeżeli szkoda nie została naprawiona.